Istnieje 15 gatunków morwy należących do stylu morwa (Morus). W ustaleniach
Polski są uprawiane 2 gatunki: morwa biała (Morus alba L.) i morwa czarna (Morus
nigra L.). Obydwa gatunki dostarczają jadalnych owoców, które mogą być spożywane
zarówno w stanie świeżym jak i po przetworzeniu. Częściej wykorzystywana jako szczegół dekoracyjny, budując bukiety ślubne jako wypełnienie zamiast traw.
Morwa biała jest szeroko wypozycjonowana w Europie i świecie. Ma ponad
400 różnorakich odmian i form. Od niepamiętnych czasów była uprawiana w Chinach
i Indiach. Do Europy sprowadzono ją w 12 wieku.
Drzewo dorasta do 10-14 m. Na glebach lekkich nie osiąga tych rozmiarów..
Pędy żółtawoszare, cienkie. Liście skętoległe, jasnozielone, niepodzielone lub powcinane.
Górna strona liści błyszcząca, gładka. Na dolnej są kępki białych włosków.
Owoce złożone z drobnych niełupek. Kształtem przypominają owoce jeżyn. Są słod-
277
kie, a dosłownie nieco mdłe. Występuje zmienność w barwie owoców od czystobiałej przez
różową do czarnej. Nawet biała morwa może posiadać czarne owoce jak czarna morwa.
Morwa biała jest przede wszystkim wykorzystywana w hodowli jedwabników
Morwa czarna wytwarza drzewa wręcz nieco większe, niż biała. Jej liście są niedużo
przydatne do hodowli jedwabników. Jest sadzona jako drzewo owocowe, gdyż jej
owoce są bardziej smaczne, posiadają więcej kwasów i są większe. Istnieje także kilka form
pośrednich - krzyżówek między morwą białą, czarną a również innymi gatunkami. Drzewa
posiadają koronę gęstą. Pędy, są tak samo jak u białej, żółtoszare. Liście jajowate, jednolite,
niepodzielne lub powcinane, tożsamo jak u morwy białej. Owoce po dojrzeniu
- czarne.
Morwa biała i czarna mają kwiaty rozdzielno-płciowe. Na jednym drzewie występują
kwiaty męskie i żeńskie. Zapylenie odbywa się za pomocy wiatru (tak, jak u
leszczyny i orzecha włoskiego). Spotyka się też drzewa, które posiadają jedynie kwiaty męskie
albo żeńskie.
Obydwa gatunki morwy maja wykorzystanie w ziołolecznictwie różnorakich krajów
świata. Wykorzystuje się owoce, liście, korę pędów i korzeni.
Owoce morwy białej zawierają do 12 % cukrów (czasem i więcej) i kwasów
(od 0,1 do 0,4 %). Owoce morwy czarnej posiadają niemal o polowę (5-9 %) mniej
cukrów, niemniej jednak więcej kwasów - ponad 0,6 %. Ilość związków pektynowych jest identyczna
w owocach obydwu gatunków - 0,47-0,55 %. Witamina C występuje w ilościach od 8
do 29 mg%. Owoce obydwu gatunków przy tym zawierają: flawonoidy, garbniki, prowitaminę
A i sole mineralne (przede wszystkim żelazo).
Morwa nie jest wymagająca. Ma możliwość być uprawiana na glebach lekkich i ciężkich.
Lubi próchnicę i składniki pokarmowe. W wielu wypadkach sadzi się morwę czarną albo białą
(na przemian) jako żywopłot nieformowany. Wtedy sadzi się gęściej - roślina od rośliny
co 2-3 m. W małym ogródku wystarczy 1 morwa, najlepiej czarna. Dobieramy
dla niej miejsce słoneczne. Będzie wtedy dobrze rosła i plonowała.