Literatura dla dzieci i młodzieży w Polsce

Jedną z pierwszych pisarek polskich, które zaczęły pisać ten rodzaj literatury była Klementyna Hoffmanowa. Była ona twórczynią pierwszego polskiego gazety dziecięcego, noszącego tytuł Rozrywki dla milusińskich. Pismo to ukazywało się w latach 1824-1828 a na jego łamach publikowano m.in. wiersze, filmy animowane, opowiadania dla dziatwa, mające przede wszystkim wydźwięk patriotyczny, a też wychowawczy. W przyszłości Hoffmanowa pisywała też do pierwszego w Europie Dziennika dla dzieci, przede wszystkim wychowawczy, a w mniejszym stopniu edukacyjny. Hoffmanowa jest ponadto autorką paru książeczek dla czeredy i młodzieży, m.in. Pamiątka po dobrej Matce przez młodą Polkę (z 1819), beletryzowany traktat umoralniający, pisany z rozważają o dorastających dziewczętach. Fragmenty utworów Hoffmanowej włączano na przestrzeni XIX w., jak i w okresie międzywojennym, do dziecięcych czytanek i wypisów szkolnych.Bob Budowniczy
Bob Budowniczy

Autorem wielu wierszy, które weszły do klasyki literatury dziecięcej, jest Jan Brzechwa. 1-wszy tomik wierszy dla milusińskich, zatytułowany Tańcowała igła z nitką Brzechwa wydał w 1937. Do aktualnie dużą popularnością cieszą się utwory Brzechwy pt. Pchła szachrajka, Leń, Kaczka Dziwaczka, czy trylogia przedstawiająca dzieje Pana Kleksa. Na bazie książek o przygodach pana Kleksa powstały filmy fabularne w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego. Jan Brzechwa napisał także szereg wierszowanych bajek, które pozyskały ogromną popularność, nie tylko pośród dziatwa. Fragmenty niektórych utworów są powszechnie znane do dzisiaj, choćby nie są one już kojarzone ze swym autorem.

 

Tak jest przykładowo. z szeroko znanymi wierszami, wykorzystującym charakterystyczne dla języka polskiego połączenia spółgłoskowe W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie, czy Nie pieprz, Pietrze, pieprzem wieprza.