Na kształt rodzimej literatury silne piętno wywarła najstraszniejsza wojna XX wieku. Po skończeniu operacji militarnych wybrani autorzy bardzo długo szukali właściwego języka, który dałby szansę mówić o pozbawionych człowieczeństwa. Usiłowali wyłowić z morza faktów te w największym stopniu charakterystyczne i opisać je między innymi prozie reportażowej.

 

Przykładem mierzenia się z problemem wojny jest dzieło “Kamienie na szaniec” Kamińskiego. Twórca przedstawił w sporej mierze zdarzenia rzeczywiste, albowiem samodzielnie uczestniczył w zakonspirowanej działalności i potyczkach z Niemcami. Utwór prezentuje stanowisko młodych ludzi w perspektywie walki o niepodległość i okupacji. Dokładnie mówi jak organizowane były akcje małego sabotażu. Młodzi w warunkach wojennych musieli natychmiast dorosnąć i przekształcić małoletnie gry na rzeczywistą walkę. Pokazuje np. zaplanowaną z udziałem młodych akcję w Celestynowie. Pisarz wykorzystuje też motyw powstania by mówić o starciach, jakie rozegrały się w okupowanej Warszawie w drugiej połowie 1944 roku.

 

Kamienie na szaniec to nie tylko dzieło o potyczkach warszawiaków z wrogami. To także utwór o dorastaniu, o patriotyzmie. Późniejsze pokolenia, analizując tę powieść miało możliwość oprzeć się na postawach głównych bohaterów, którzy swoje życie ofiarowali dla niepodległości ojczyzny. To książka o niezwykłychideach braterstwa, o postaciach, którzy potrafią pięknie żyć i dać z siebie wszystko.