Najbardziej popularną narodową książką jest utwór Pan Tadeusz Mickiewicza. Poeta stworzył swą epopeję gdy przebywał we Francji, gdy Polska znajdywała się pod wpływem trzech mocarstw. Pragnął uchwycić odchodzący świat szlacheckiej Litwy i jego bogactwo.

Pan Tadeusz jako epopeja ukazuje szeroki przekrój szlacheckiego życia społecznego. Charakteryzuje życie i tradycje zachodzące na prowincji. Oprócz kluczowego wątku - to jest przypadków odbywających się w Soplicowie po powrocie tytułowego bohatera, mamy szansę w niej odszukać takie tematy jak losy Jacka Soplicy, charakterystykę szlachty, wypadki miłosne czy przedstawienia zajazdu. Kluczowym problemem utworu jest konflikt o dobra pomiędzy dwoma wpływowymi klanami. Treść wzbogacają barwne opisy natury, a spośród nich te poświęcone: burzy.

Warto zwrócić uwagę na barwny język, którym została napisana pozycja. Na prawie każdej stronie odnajdziemy charakterystyczne opisy i porównania. Czytelnika zachwycić może wyjątkowa dbałość o piękno języka.

Pan Tadeusz to także niespotykane źródło historyczne przybliżające światopogląd szlachciców z schodzących z dziejowej sceny. Także ze względu na to musi być znane każdemu patriocie, jak również członkom innych krajów próbujących zgłębić ojczystą obyczajowość.